Klimatyzacja kojarzy się przede wszystkim z chłodzeniem pomieszczeń podczas upalnych dni. Wiele nowoczesnych klimatyzatorów typu split i multisplit może jednak pracować również w trybie grzania, dzięki czemu urządzenie przydaje się także jesienią, zimą oraz wczesną wiosną. Co ciekawe, klimatyzator nie wytwarza ciepła w taki sposób jak tradycyjny grzejnik elektryczny. W trybie grzania działa jak pompa ciepła typu powietrze-powietrze - pobiera energię cieplną z powietrza zewnętrznego i przekazuje ją do wnętrza budynku.

Jak działa klimatyzacja podczas chłodzenia?

Aby zrozumieć ogrzewanie klimatyzatorem, warto najpierw przypomnieć sobie zasadę jego działania podczas chłodzenia. W układzie krąży czynnik chłodniczy, który zmienia swoje parametry i stan skupienia, umożliwiając transport energii cieplnej.

Podczas chłodzenia jednostka wewnętrzna odbiera ciepło z powietrza znajdującego się w pomieszczeniu. Czynnik chłodniczy transportuje tę energię do jednostki zewnętrznej, gdzie jest ona oddawana do otoczenia. Do pomieszczenia wraca natomiast schłodzone powietrze. W uproszczeniu można więc powiedzieć, że klimatyzator nie „produkuje zimna”, ale odbiera ciepło z pomieszczenia i przenosi je na zewnątrz.

Obejrzyj film, aby dowiedzieć się więcej o działaniu układu chłodniczego:

Co zmienia się po włączeniu trybu grzania?

Po przełączeniu klimatyzatora w tryb grzania kierunek działania układu zostaje odwrócony. Odpowiada za to między innymi zawór czterodrogowy, który umożliwia zmianę kierunku przepływu czynnika chłodniczego.

W efekcie wymienniki jednostki wewnętrznej i zewnętrznej zaczynają pełnić inne funkcje niż podczas chłodzenia. Energia cieplna jest pobierana z powietrza znajdującego się na zewnątrz budynku, a następnie transportowana przez układ do jednostki wewnętrznej. Rozgrzany wymiennik jednostki wewnętrznej przekazuje ciepło przepływającemu przez niego powietrzu. Wentylator rozprowadza następnie ogrzane powietrze po pomieszczeniu.

Skąd klimatyzator bierze ciepło, gdy na zewnątrz jest zimno?

To jedno z najczęstszych pytań dotyczących ogrzewania klimatyzacją. Nawet chłodne powietrze zewnętrzne zawiera energię cieplną. Odpowiednio dobrany czynnik chłodniczy może odbierać tę energię również przy temperaturach znacznie niższych niż temperatura panująca w pomieszczeniu.

Czynnik chłodniczy przepływający przez wymiennik jednostki zewnętrznej pobiera ciepło z otoczenia. Następnie trafia do sprężarki, gdzie wzrastają jego ciśnienie oraz temperatura. Tak przygotowany czynnik może przekazać energię cieplną w wymienniku jednostki wewnętrznej. Dlatego nawet jeśli na zewnątrz panuje kilka stopni powyżej lub poniżej zera, klimatyzator nadal może dostarczać ciepło do wnętrza budynku. Dokładny zakres temperatur, w których urządzenie może pracować w trybie grzania, zależy jednak od konkretnego modelu.

Dlaczego klimatyzator nie grzeje jak zwykły grzejnik elektryczny?

Różnica wynika przede wszystkim ze sposobu wykorzystania energii elektrycznej. Klasyczny grzejnik elektryczny zamienia pobieraną energię elektryczną bezpośrednio w ciepło. Klimatyzator wykorzystuje natomiast energię elektryczną głównie do pracy sprężarki, wentylatorów oraz pozostałych elementów układu, a dużą część dostarczanego do pomieszczenia ciepła pobiera z otoczenia. Z tego powodu ilość energii cieplnej przekazanej do pomieszczenia może być większa niż ilość energii elektrycznej pobranej przez urządzenie. Efektywność pracy klimatyzatora w trybie grzania opisują między innymi współczynniki COP oraz SCOP. Warto jednak pamiętać, że rzeczywista efektywność zależy od wielu czynników, w tym temperatury zewnętrznej, parametrów konkretnego urządzenia, ustawionej temperatury, izolacji budynku oraz warunków, w których pracuje instalacja.

Co dzieje się z klimatyzatorem podczas mrozu?

Wraz ze spadkiem temperatury zewnętrznej, warunki pracy urządzenia stają się bardziej wymagające. Podczas ogrzewania wymiennik jednostki zewnętrznej jest zimny, dlatego przy odpowiedniej temperaturze i wilgotności może pojawiać się na nim szron lub lód.

Aby zachować prawidłową wymianę ciepła, klimatyzator okresowo uruchamia cykl odszraniania, czyli defrost. Urządzenie na pewien czas zmienia sposób pracy, aby ogrzać wymiennik jednostki zewnętrznej i usunąć nagromadzony lód. W tym czasie jednostka wewnętrzna może chwilowo przestać nawiewać ciepłe powietrze. Nie musi to oznaczać awarii - w odpowiednich warunkach atmosferycznych defrost jest naturalnym elementem pracy klimatyzatora w trybie grzania.

Czy każdy klimatyzator ma funkcję ogrzewania?

Nie każde urządzenie ma identyczne możliwości. Przed wykorzystaniem klimatyzatora do ogrzewania należy sprawdzić, czy dany model posiada tryb grzania oraz w jakim zakresie temperatur zewnętrznych producent dopuszcza jego pracę.

Znaczenie ma również wydajność grzewcza urządzenia przy określonych temperaturach. Sam fakt, że klimatyzator może pracować np. przy dużym mrozie, nie oznacza jeszcze, że w każdych warunkach będzie zapewniał taką samą wydajność i efektywność.

Dlatego przy wyborze urządzenia, które ma być regularnie wykorzystywane do ogrzewania, warto zwrócić uwagę nie tylko na nominalną moc grzewczą, ale również na parametry pracy w niskich temperaturach oraz sezonową efektywność energetyczną.

Nie wiesz, czy klimatyzacja z funkcją grzania jest dla Ciebie? Przeczytaj nasz poradnik "Klimatyzator z funkcją grzania czy bez – co wybrać?".

Ogrzewanie klimatyzacją na jesień i wiosną

Tryb grzania może być bardzo praktyczny w okresach przejściowych. Jesienią zdarzają się chłodne poranki i wieczory, podczas gdy w ciągu dnia temperatura nadal pozostaje stosunkowo wysoka. Uruchamianie głównego systemu ogrzewania budynku nie zawsze jest wtedy potrzebne.

Klimatyzator pozwala szybko podnieść temperaturę w konkretnym pomieszczeniu. Ciepłe powietrze zaczyna być nawiewane stosunkowo szybko po uruchomieniu urządzenia, dzięki czemu nie trzeba czekać na rozgrzanie całej instalacji grzewczej. To właśnie dlatego funkcja grzania, często traktowana jako dodatek do klimatyzacji, może okazać się szczególnie użyteczna wraz z nadejściem pierwszych chłodniejszych dni.

Klimatyzator chłodzi i grzeje dzięki temu samemu układowi

Zarówno chłodzenie, jak i ogrzewanie klimatyzatorem opiera się na transporcie energii cieplnej. Latem ciepło jest odbierane z pomieszczenia i oddawane na zewnątrz. W trybie grzania proces zostaje odwrócony - urządzenie pobiera energię z powietrza zewnętrznego i przekazuje ją do wnętrza. Dzięki temu jeden system może zapewniać komfort termiczny przez znacznie większą część roku niż tylko podczas letnich upałów. Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowy dobór urządzenia do warunków, w których ma ono pracować, oraz regularny serwis całej instalacji.